Ode aan de kleine leeuwerik

Dichter en dominee Willem Sluiter (1627-1673) hief een lofzang aan op het eenvoudige plattelandsleven. Dichtregels van hem over dees' achter-hoek zijn vaak in verband gebracht met de streeknaam Achterhoek.

Zijn werk, waarin de geest van de Moderne Devotie doorklinkt, was een paar eeuwen zeer populair. Het is vele malen herdrukt. Er is opnieuw belangstelling voor ontstaan. Dit is mede te danken aan het in 2007 verschenen boek Willem Sluiter anno nu; De kleine leeuwerik, dat allerlei nieuwe initiatieven heeft opgeroepen. Deze site informeert hierover.

Via ZOEKEN (knop rechtsboven op deze site) met een trefwoord vindt u hier alles snel. Een rijke bron van informatie daarnaast voor iedereen biedt de systematische inhoudsopgave (klik hier!). Met een paar klikken brengt dit bestand u bij elk gezocht artikel. 

 

Voorbij Engle-benden scherper beeld van Willem Sluiter

Schermopname 6246k

Rembrandt van Rijn schilderde Jeremia treurend over de verwoesting van Jeruzalem in 1630, toen Willem Sluiter nog een kind was.. Van de dichter verscheen later een berijmde versie van Jeremia’s Klaag-Liederen.

Een vervolgartikel over het Rampjaar 1672 zorgde op dit informatiepunt drie jaar geleden voor Nieuw licht op vlucht Willem Sluiter in rampjaar (te lezen door hiervoor te klikken). De verandering in Sluiters overwegend tijdloze poëzie kwam er ook in aan de orde, inclusief de roep om Engle-benden aan het slot van zijn Jeremia’s Klaag-liederen. Arend J. Heideman publiceerde in eerste instantie een verhaal in Old Ni-js[1], op verzoek van de Historische Kring Eibergen. Met één klik leest u het nu ook hier: Quaade nabuer brengt Sluiter in beklaaglijke ballingschap tot goets.

Klepperman in Woubrugge zong Eibergsche Nacht-wake

Schermopname 6199kkOp de tekening uit 1729 van Cornelis Pronk is het uurwerk uit 1681 te zien op de toren van Sluiters kerk in Eibergen. Hierdoor waren inwoners voor de tijd niet langer aangewezen op de nachtwaker, die elk uur Sluiters lied aan kon heffen. In historische publicaties wordt hij veelal klepperman genoemd, vanwege zijn ratel, zoals te zien op een prent in kranten uit 1937.

De titel Eybergsche Nacht-wake was in het Zuid-Hollandse dorp Woubrugge geen belemmering door de klepperman het gedicht van Willem Sluiter te laten zingen. De naam van de dichter ontbrak en de titel erboven was ook anders: Woubrugse Nacht-wake. Dit Sluiterlied reikte ver, verwierf nationale bekendheid en stond drie eeuwen later nog in literaire bundels, schreef E.H. Wesselink eerder al in Geschiedenis van de oude St. Mattheus van Eibergen.

Menno van Bree ondertekent met een Sluitertje

Schermopname 19 kl 2

Menno van Bree (links) met zijn tweede kopie van het portret van Willem Sluiter, nu in het bezit van verre nazaat Peter Sluiter. Rechts zijn inzending Vrijheid voor de Achterhoekse Kunstprijs, met rechtsonder zijn Sluitertje.

Kunst- en huisschilder Menno van Bree uit Borculo heeft na het kopiëren van het portret van dichter Willem Sluiter diens silhouet op bijzondere wijze opgevoerd in een nieuw schilderij, dat hij heeft ingezonden voor de Achterhoekse Kunstprijs. Vorig jaar schilderde hij het silhouetje al eens met bladgoud op een deur. Nu is het onderdeel van zijn signatuur op zijn inzending.

Oostnederlandse bescheidenheid in beeld

Schermopname 18Links het portret Elegante man van Gerard ter Borch de Jongere (uit The Leiden Collection) en rechts het portret dat Pieter van Anraadt schilderde van Willem Sluiter.

In museum H’ART (voor Amsterdammers nog steeds De Hermitage) is tot 25 augustus 2025 een prachtige tentoonstelling Van Rembrandt tot Vermeer, meesterwerken van The Leiden Collectionte zien met veel portretten van Rembrandt. Er hangt ook een en ander van kundige en bijna even beroemde collega’s en leerlingen als Govert Flinck, Frans Hals, Jan Lievens, Gerard Dou, Frans van Mieris, Gabriel Metsu en nog wat onbekenden waar geen straat naar is genoemd. De ene, piepkleine Vermeer staat vooral als lokaas in de titel, maar is wel heel mooi.