Filmpjes in de aanloop naar de viering van vier eeuwen Willem Sluiter

DSC00472  kleiner

Als twaalfde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen draagt Ellen Tackenkamp uit Eibergen voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Zij is singer-songwriter en net als Willem Sluiter geboren in Neede. Tackenkamp werkte en werkt mee aan Sluiteractiviteiten. Zo trad ze in 2022 samen met een leerlingenkoor van de Leeuwerikschool uit Neede op bij de onthulling van het borstbeeld van Willem Sluiter tegenover zijn geboortelek in Neede. Samen met Nathalie Schaap zong ze Sluiters nachtegaallied op een moderne compositie eind 2024 bij de herplaatsing van de plaquette van Sluiter in Academiehuis Grote Kerk in Zwolle.

In de aanloop naar de viering van vier eeuwen Willem Sluiter in 2027 krijgt zijn lange en meest gewaardeerde gedicht Buiten-Leven volop aandacht. 25 met de Achterhoek verbonden personen, met zeer verschillende achtergronden, dragen er de komende maanden regels uit voor in korte filmpjes op YouTube en op dit informatiepunt over Sluiter.  Hieronder worden alle filmpjes weergegeven, met telkens bovenaan de laatste die is gepubliceerd. En dus onderaan de eerste: die met Arjen van Gijssel.

 Hierboven het filmpje van Ellen Tackenkamp. Als twaalfde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen draagt zij voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

DSC08248 kl

Als elfde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen draagt Bennie Waanders uit Enschede voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Waanders is saxofonist en net als Willem Sluiter geboren in Neede. Hij werkte en werkt mee aan Sluiteractiviteiten en trad op als goede gids op de voormalige vliegbasis Twenthe, waar nog leeuweriken voorkomen. In Sluiters achter-hoek, waar de dichter met een lied deze jubelend naar de hemel opstijgende vogels bezong, zijn ze verdwenen. Hieronder het filmpje met hem.

Hierboven het filmpje van Bennie Waanders. Als elfde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen draagt hij voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

Schermopname 1645 3

Pien Pon draagt als tiende in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Zij is Initiatiefneemster en directeur/conservator van Museum STAAL in Almen. Het portret achter haar in het museum toont de dichter A.C.W. Staring.

 

Hierboven het filmpje van Pien Pon. Zij draagt als tiende in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

DSC06093 kHans de Beukelaer draagt als negende in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Hij is de drijvende kracht achter uitgeverij Fagus in IJzerlo en won in 2026 de Willem Sluiter Prijs. 

Hierboven het filmpje van Hans de Beukelaer. Hij draagt als negende in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

DSC02726 k2

Dichter, journalist en natuurvertaler Sander Grootendorst draagt als achtste in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Hij doet dit op de Wildenborch bij Vorden, waar dichter A.C.W. Staring woonde.

 Hierboven het filmpje van Sander Grootendorst. Hij draagt als achtste in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

DSC08013 2k voor siteErwin Wunnekink draagt als zevende in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Hij woont op een boerderij aan de Berkel in Haarlo en is directeur van de Nederlandse Vereniging Diervoederindustrie (Nevedi).

  

Hierboven het filmpje van Erwin Wunnekink. Hij draagt als zevende in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

DSC03782 2

Gerrie Slütter-Peterkamp draagt als zesde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter.  Zie hieronder het filmpje hiervan.  Zij is afkomstig uit Noordijk bij Neede, runt in Rekken, op geringe afstand van de grens met Duitsland, Gerrie’s Glasmuseum en is pastoraal medewerker bij Streekziekenhuis Koningin Beatrix in Winterswijk.

 

Hierboven het filmpje van Gerrie Slütter-Peterkamp. Zij draagt als zesde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

DSC07377 2k

Ellen Vujevic, al jong betrokken bij het werk van dichter Willem Sluiter, draagt als vijfde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van hem. Zie hieronder het filmpje hiervan. Ellen bouwde tijdens een stage voor de masterstudie Nederlands in 2023 een expositie op over Willem Sluiter bij de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij is thans leraar speciaal onderwijs bij VSO De Isselborgh in Doetinchem.

 

Hierboven het filmpje van Ellen Vujevic. Zij draagt als vijfde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. 

DSC06746 klVoormalig Olympisch schaatskampioen Annie Borckink draagt als vierde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Zie hieronder het filmpje hiervan.

 

Hierboven het filmpje van Annie Borckink. Zij draagt als vierde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Annie Borckink werd geboren in de buurtschap Hupsel in de toenmalige gemeente Eibergen. In 1980 won ze op de Olympisch Winterspelen van Lake Placid goud op de 1500 meter.

 

DSC08981 kleiner kThomas Spekschoor draagt als derde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Zie hieronder het filmpje hiervan.

 

Hierboven het filmpje met Thomas Spekschoor. Hij draagt als derde in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Spekschoor is onderzoekend redacteur en verslaggever bij de NOS en afkomstig uit Lichtenvoorde.

DSC05845 klStreektaalfuctionaris Diana Abbink-te Brummelstroete draagt als tweede in de rij regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Zie het filmpje met haar hieronder.

 

Hierboven het filmpje met Diana Abbink-te Brummelstroete, die als tweede in de rij regels voordraagt uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Zij is voorzitter van de Dialectkring Achterhook en Liemers, ECAL-streektaalfunctionaris in de Achterhoek en bestuurslid van de Stichting Fonds Willem Sluiter, die in 2026 voor de tweede maal de Willem Sluiter Prijs uitreikt. De eerste keer dat deze prijs werd uitgereikt, was zij voorzitter van de jury.

DSC05015 kl

Schrijver/dichter en wethouder Arjen van Gijssel gaf op een mistige morgen eind 2025 bij de Mallumse Molen aan de Berkel in Eibergen de aftrap. Zie het filmpje hieronder.

 


Dichter, journalist en natuurvertaler Sander Grootendorst draagt als achtste in de rij van met de Achterhoek verbonden personen regels voor uit het gedicht Buiten-Leven van Willem Sluiter. Hij doet dit op de Wildenborch bij Vorden, waar dichter A.C.W. Staring woonde.

Geboren in een huis tegenover kerk in Neede

logo 400 jaar Willem Sluiter klein

DSC04203 klein

Het witte pand op de hoek van van de Nieuwstraat en de Wilhelminstraat in Neede staat op de geboorteplek van Willem Sluiter.

Op 22 maart 2027 kan worden gevierd dat dichter Willem Sluiter werd geboren in Neede, in een huis tegenover de oude Caecilia-kerk (inmiddels bekend als Grote Kerk van de Protestantse Gemeente te Neede), nu Nieuwstraat 15. Hij kwam ter wereld in een tijd van oorlogen. Ter herinnering aan hem is nabij deze plek naast de kerk op 22 maart 2022 zijn borstbeeld onthuld.

Het geboortehuis maakte in de 19e eeuw al plaats voor andere panden, waaronder het in 1925 afgebrande Hotel Wullink. Hiervoor was er hotel Stöcker gevestigd en bijna twee eeuwen geleden stonden er panden van een koopman en een dagloner. Later werd hier, op de hoek van de Nieuwstraat en de Wilhelminastraat, Bloemenhuis Kistemaker gevestigd.

Jubelende leeuwerik bij geboorte

Over Sluiter verscheen een eeuw geleden een boekje van de Achterhoekse schrijver Hendrik Willem Heuvel, die graag een scheut verbeelding toevoegde aan de historie. Streekbewoners konden hierin, bijna alsof ze het zelf nog meemaakten, lezen over de geboorte en de kinderjaren van Willem Sluiter: “In het vroege voorjaar werd hij geboren, in den tijd, dat het koren weer begint te groenen op de hellingen van den Needschen berg en de leeuwerik weer jubelend opsteeg boven de winterrogge-velden. (…) Op den 22 Maart 1627, toen de zon de linie weer gepasseerd was, zag hij het levenslicht in het kleine boerendorpje Neede.” Heuvels woorden over de leeuwerik berustten op fantasie, maar sloten wel goed aan bij Sluiter, die ook dichtte over deze kleine, naar de hemel opstijgende vogel en die hiermee ook werd vergeleken.

Beeldhouwer Anton ter Braak, die ook afkomstig is uit Neede en zijn atelier heeft in het Noordijkerveld, vervaardigde het kunstwerk dat nu in het centrum van Neede herinnert aan de dichter. Hij goot het in brons en plaatste het op een sokkel van Bentheimer zandsteen, een natuursteen met een grote symbolische waarde. Eeuwenoude doopvonten en waterputten in deze omgeving zijn ook van Bentheimer zandsteen.

Met borstbeeld droom in vervulling

Met het kunstwerk werd al vroeg een droom gerealiseerd van Arend Heideman. Toen hij in september 2016 als eerste de Erfgoedprijs van de gemeente Berkelland ontving in de Grote Kerk te Neede riep hij in zijn dankwoord op vooruit te kijken. Hij wees de toehoorders er op dat op een steenworp afstand lang geleden Sluiter werd geboren, maar dat in het dorp hier op een straatnaambord elders na niks herinnerde. Nog elf jaar had men de tijd er iets moois van te maken hield hij het publiek voor. Een paar jaar later vond hij een actief gehoor bij Dinant Rohaan en Mans Koster, die hem vroegen hiervoor samen een comité te vormen.

DSC00091 s bewerkt-1

Het borstbeeld ter herinnering aan de geboorteplek van Willem Sluiter in Neede, tegenover de Grote Kerk in de plaats is onthuld op zijn verjaardag in 2022, 22e maart. 

Initiatief voor viering vier eeuwen Willem Sluiter in 2027

De 400e geboortedag van de dichter Willem Sluiter, op 22 maart 2027, mag niet ongemerkt voorbij gaan, maar moet worden gevierd. Met dit doel is een initiatiefgroep gevormd. Hierin bundelen de in Borculo op historisch gebied actieve Peter Nieuwenhuis en Sluiterkenner Arend Heideman hun krachten. Hun streven is ook in de aanloop naar een feest over vier jaar al activiteiten te ontplooien. Een passend logo ondersteunt hun culturele beweging.

Al vaker hadden Nieuwenhuis en Heideman nauw contact bij activiteiten rond Sluiter, die werd geboren in Neede en predikant was in Eibergen en wiens werk enkele eeuwen zeer populair was. Zijn vader was afkomstig uit Borculo, waar zijn grootvader één van de burgemeesters was. Een zeer goede band had de dichter met de grafelijke familie Van Limburg Stirum in het kasteel te Borculo. Zijn jong overleden vrouw was dochter van de rentmeester in Borculo.

Muurgedichten en Sluiterroute

De Stichting Borculo, Beleef de Berkelstad, onder leiding van Nieuwenhuis, liet in 2015 muurgedichten aanbrengen met dichtregels van Sluiter. Activiteiten van het duo inspireerden de Heeren van Borculo in 2018 tot het brouwen van Sluiterbier.

Gezamenlijk ontwikkelden beide initiatiefnemers in 2021 een Sluiterroute in het kader van spirituele routes langs de Berkel. Vanuit Haarlo, waar sinds 2008 een Sluiterboom eraan herinnert dat de dichter hier ook als dominee actief was, voert de route naar Neede en Borculo. In Neede werd Sluiter geboren, in een huis tegenover de kerk. Vorig jaar is hier op 22 maart ter herinnering aan hem een borstbeeld onthuld. Nieuwenhuis ontdekte dat een verre voorvader, Bernhardus Westenberg, die predikant was in Neede van 1624 tot 1654, Sluiter heeft gedoopt, op 8 april 1627.

Voorvader doopte Sluiter

Heideman beheert sinds hij in 2007 de dichter weer onder de aandacht bracht met zijn boek Willem Sluiter anno nu; De kleine leeuwerik het informatiepunt www.willemsluier.nl, dat dit jaar veel aandacht besteed aan de expositie over Sluiters werk eind dit jaar bij de Vrije Universiteit Amsterdam. Deze wordt in december, rond zij 350e sterfdag, geopend.

Voor Nieuwenhuis is bij Sluiter van groot belang zijn positie binnen de Heerlijkheid Borculo, waar hij als voorzitter van de Historische Vereniging Borculo veel aandacht aan schenkt. Tijdens de voorjaarsvergadering op donderdagavond 13 april in Buitencentrum Kerkemeijer houdt hij een lezing over de geschiedenis van deze heerlijkheid.

De initiatiefnemers voor de viering van vier eeuwen Sluiter zullen niet zelf alle activiteiten organiseren, maar willen ook anderen stimuleren en helpen bij het ontwikkelen van ideeën.

logo 400 jaar Willem Sluiter kl