Leeuwerikslied in bloemlezing van Stuiveling uit 1939
Garmt Stuiveling in 1980 en zijn bloemlezing Variaties uit 1939, waarin ook regels van Willem Sluiter staan.
Het leeuwerikslied van Willem Sluiter heeft hem in het midden van de vorige eeuw herwaardering gebracht als dichter. Bloemlezingen met zijn lied Op het singen van den leeuw’rik uit de jaren hiervoor vormden al een signaal. Zo nam de uit een socialistisch gezin afkomstige en buitenkerkelijk[1] opgegroeide dr. Garmt Stuiveling (1907-1985) alle tien verzen van Sluiters lied in 1939 op in een bloemlezing.
Literatuurhistoricus en letterkundige Stuiveling was maatschappelijk actief, na de oorlog betrokken bij de oprichting van het Humanistisch Verbond en vervulde een grote rol in de sociaaldemocratische beweging. Van hem verscheen net voor de Tweede Wereldoorlog het poëziebundeltje Variaties[2] . Hij presenteerde de lezer in net geen 100 pagina’s werk van 48 dichters, in zestallen bij een bepaald thema. De samensteller stelde de lezer voor hieruit zelf het gaafste werk te kiezen.
Sluiters naam staat in Stuivelings bundeltje tussen die van grootheden als Staring, Gorter, Bloem, Jacqueline van der Waals, Kloos, Perk, Potgieter, Marsman, Leopold, Henriette Roland Holst, Vondel, De Mérode, Revius en Nijhoff. Naast de thema’s lente, herfst, dieren, Holland, gestalten, Kerstmis en Christussonnetten koos hij ook voor vogels. Hij opende dat deel met Sluiters regels en schreef als toelichting: “In de ogen van den vromen dichter uit de zeventiende eeuw wordt de leeuwerik, die jubelend opstijgt, een levend voorbeeld van de gelovige ziel, die even jubelend zich moge verheffen tot God.” Van Guido Gezelle nam Stuiveling het Meezennestje op, van J.J.L. ten Kate De Raven, van Frederik van Eeden Hei-leeuwerik en van Margot Vos De zwaluwen. Zijn eigen gedicht De merels voegde sloot de rij.
Met het aanreiken van thema’s in zijn bundeltje wilde Stuiveling het de lezers gemakkelijker maken te onderscheiden. “Vergelijken vormt het begin van alle kennis en wetenschap”, benadrukte hij.
[1] M.C.A. van der Heijden: Bio- en bibliografisch lexicon van de neerlandistiek, Stuiveling, G. (2004), te lezen via digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren. Zie ook Garmt Stuiveling op Nederlandse Poëzie Encyclopedie ( https://www.nederlandsepoezie.org/dichters/s/stuiveling.html).
[2] Een bundel gedichten verzameld en ingeleid door dr. G. Stuiveling, in de reeks Bongerd-boekjes onder leiding van dr. G. Stuiveling, een uitgave van J.B. Wolters- Groningen, Batavia.